Prezydent Ignacy Mościcki na Orawie

17 lipca 1929 r. w ramach podróży przez Podhale, Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy Mościcki odwiedził Orawę. Była to pierwsza w nowoczesnej historii wizyta Głowy Państwa pod Babią Górą.

Tego dnia prezydent Mościcki odbył bardzo długą podróż, którą rozpoczął w Krakowie, a po przejeździe przez podtatrzańskie miejscowości zakończył w Limanowej. Jak zauważa historyk Robert Kowalski, w tych warunkach pierwszy obywatel RP szczególnie dużo czasu poświęcił Orawie. Mieszkańcom Jabłonki poświęcił więcej czasu niż Nowotarżanom. A zatrzymywał się jeszcze w Podwilku, Orawce i Piekielniku.

Wedle źródeł, do których dotarł Robert Kowalski, Kancelaria Prezydenta zaplanowała jedynie centralne spotkanie głowy państwa w stolicy Podhala, tymczasem sam prezydent zadecydował, że chce się spotkać z mieszkańcami Orawy, dając tym samym odpór narastającej agitacji sił dążących do odłączenia tej ziemi od Rzeczypospolitej.

Wizyta prof. Ignacego Mościckiego na Spiszu i Orawie była wydarzeniem historycznym, ale przede wszystkim aktem politycznym wytrącającym jakiekolwiek argumenty ruchowi “czechofilskiemu”, próbującemu, o czym wcześniej powiedziano, sugerować tymczasowość pozostawania tych obszarów w granicach Polski. Dla wszystkich mieszkańców południowych kresów stało się oczywiste, że wizyta Głowy Państwa potwierdziła żywe zainteresowanie problemami, z jakimi borykają się mieszkańcy. Z tej wizyty płynął też jasny przekaz, iż Polska będzie stała na straży poszanowania praw publicznych mieszkańców i integralności terytorialnej kraju.
Robert Kowalski, “Zjednoczenie wszystkiego co polskie pod jednym sztandarem”. Wizyta Prezydenta RP prof. Ignacego Mościckiego na Orawie 17 lipca 1929 r. w świetle najnowszych ustaleń badawczych. – Rocznik Orawski t. 10, Zubrzyca Górna 2015

 

(…) wszędzie po obu stronach gościńca rozstawali się górale w swoich barwnych strojach (…). W każdej miejscowości przy wjeździe wspaniałe bramy tryumfalne, jak również na granicach sąsiednich miejscowości.
Mieszkańcy Orawy oczekujący prezydenta w Orawce

 

Pan Prezydent zwiedzał starożytny kościółek, który objaśniał pan prof. Wł. Semkowicz, dziekan wydz. filozof Uniw. Jagiell. w Krakowie, w towarzystwie prof. Józefa Pieniążka, autora Teki Podhalańskiej, którą ofiarował Panu Prezydentowi Związek Podhalan.

 

 

 

Matka Orawy wita Cię u siebie, Najdostojniejszy Panie Prezydencie!
Stoisz na miejscu historycznego znaczenia. Zwiedzasz prastarą świątynię, która była w czasach poreformacyjnych w XVII e. rzeczywistą stolicą duchową a prawdziwą matką całej ówczesnej Orawy. (…) ośmielam się w imieniu swojem i w imieniu wszystkich Orawiaków przedłożyć Ci Najdostojniejszy Panie Prezydencie, gorąca a uniżoną prośbę, ażebyś się raczył przyczynić, by Najjaśniejsza Rzeczpospolita o tym zabytku historycznym (…) nie zapomniała – owszem postarała się, ażeby kościół w Orawce przez jak najdłuższe czasy głosił chwałę Polski i chlubę Orawy.
Fragment z wystąpienia ks. Marcina Jabłońskiego przed prezydentem RP – Orawka, 17 lipca 1929 r.

 

 

Czekali Cię przez lat wiele, czekali i doczekali się: przyszedł Swój do swoich.
Fragment z wystąpienia Piotra Borowego przed prezydentem RP – Orawka, 17 lipca 1929 r.

 

 

Z kościoła udał się p. Prezydent wraz z otoczeniem do Domu Ludowego, a za nim przez pola na bliższe drogi wszystkiemi ścieżynami popłynęły tysięczne rzesze barwnie przybranych Orawianek i Orawców. (…) Dom Ludowy mógł pomieścić tylko małą cząstkę zebranych, to też tłumy otoczyły go wielkim zwartym kręgiem.
Tłum mieszkańców Orawy przed Domem Ludowym w Jabłonce

 

 

Najjaśniejszy Panie Prezydencie. Dzisiaj zebrała się ludność Orawy w Jabłonce, aby cię powitać Dostojny Panie. Witamy Cię też nie z ciekawością, jak się witało dostojników obcych nam duchem, lecz z gorącem umiłowaniem i niezmierną radością. Z wielką czcią chylą się pod Twe stopy gorące nasze serca z jednej strony, aby złożyć hołd Majestatowi Rzeczypospolitej reprezentowanemu w Twojej osobie, Dostojny Panie Prezydencie, z drugiej, aby na zawsze wykluczyć wszelkie prawa zaborców do Orawy i zadokumentować przed całym światem jeszcze raz, że Orawa jest nieoddzielną częścią Najjaśniejszej Rzeczypospolitej i tylko do niej należy.
Fragment z wystąpienia por. Wendelina Dziubka przed prezydentem RP – Jabłonka, 17 lipca 1929 r.

 

W trakcie spotkania z prezydentem odśpiewany został Hymn Podhalański, ze słowami wiersza Zygmunta Lubertowicza i muzyką Józefa Stiastnego – pieśń bardzo popularną w okresie międzywojennym:

 

19 lipca 2011 r. na ścianie budynku Orawskiej Biblioteki Publicznej, czyli przedwojennego Domu Ludowego, w którym gościł Prezydent Ignacy Mościcki odsłonięto tablice upamiętniającą tamto wydarzenie. W uroczystości udział wzięła bratanica prezydenta Mościcka – Grzesiak.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.