Orawska Góra Tabor

Jabłonka podobnie jak okoliczne wioski według planów zarządców Zamku Orawskiego z doby zasiedlania tych terenów miała stać się luterańską. Opór ludności katolickiej w połączeniu ze szczęśliwymi wydarzeniami historycznymi pozwolił na swobodne wyznawanie wiary. Nim jednak do tego doszło, nie obyło się bez wydarzeń, które łączą się ze świętem Przemienienia Pańskiego – główną uroczystością w jabłonczańskiej parafii.

Mapa z 1550 r. ZOBACZ TAKŻE: Bogactwo solankowe Orawy
Mapa z 1550 r.
ZOBACZ TAKŻE: Bogactwo solankowe Orawy

Pomijając budzący wiele wątpliwości przekaz o czternastowiecznej komorze celnej ustanowionej przez króla Kazimierza III w Jabłonce – należy przypuszczać, że chodziło o całkowicie inne miejsce wiodące na Węgry – na arenę dziejów Jabłonka wkroczyła w połowie szesnastego stulecia. W ramach szerszej akcji kolonizacyjnej prowadzonej przez zarządców Zamku Orawskiego w 1558 r. ze Śląska Cieszyńskiego przybyli Sebastian Jabłonowski z synem Wincentym. Zajęli oni osadę istniejąca już co najmniej od 1550 r. – wskazuje na to mapa z tego roku sporządzona przez habsburskich urzędników królewskich.

Jabłonka jako lokalne centrum części Orawy, była miejscem gdzie zarządcy Zamku Orawskiego ulokowali ewangelicką farę, której przydzielono okoliczne wsie, mimo iż ich mieszkańcy niemal w całości byli wyznawcami katolicyzmu. Szczególnych szykan Orawianie doznawali w połowie XVII w. od fanatycznego krzewiciela protestantyzmu w osobie pastora Jana Zahory.

Gdy raz już wypędzony pastor Jan Zahora, odważył się wrócić do Jabłonki w 1687 r, by kontynuować swe praktyki został zabity przez Daniela Wilczka z Podwilka. W związku z tym czynem przedstawiciel szlacheckiej rodziny został osiedlony w oddaleniu od wioski, a od jego imienia swą nazwę wziął podwilczański przysiółek Danielki.

ZOBACZ TAKŻE: Skąd wzięły się Danielki?

3-2Według legendy w miejscu, w którym zgładzony został znienawidzony pastor (na wzgórzu powyżej obecnego kościoła, przy trakcie, wiodącym z Jabłonki w kierunku Krakowa), krewny Daniela Wilczka, ks. Adam Wilczek w 1762 r. postawił figurę przedstawiającą biblijną scenę Przemienienia Pańskiego.

W kamiennej rzeźbie przedstawieni zostali uczestnicy wydarzenia na górze Tabor – Chrystusa w świetlistym nimbie, a obok niego prorocy Mojżesz (po lewej) i Eliasz (po prawej). Poniżej trzej apostołowie: Piotr, Jakub Większy i Jan. Na cokole znajduje się natomiast płaskorzeźba, przedstawiająca św. Jana Chrzciciela – patrona parafii w Orawce, do której wówczas należała Jabłonka.

Samodzielna parafia w Jabłonce erygowana została w 1787 r. Wezwanie Przemienienia Pańskiego, odpowiadało historycznym przemianom jakie dokonały się na Orawie, od narzucanego protestantyzmu do swobody wyznawania wiary katolickiej.

Obok dawnej nieistniejącej już drewnianej świątyni z 1597 r., która stała w miejscu obecnego cmentarza, w latach 1802–1817 wzniesiono nowy murowany kościół w stylu józefińskim. Trójnawową budowlę wieńczy wieża, z charakterystycznym baniastym hełmem. W latach 1912–1913 kościół wyposażono w polichromowany, eklektyczny ołtarz główny. W jego centralnej części znajduje się obraz Przemienienia Pańskiego. W medalionie widnieje popiersie Boga Ojca. W dużych niszach bocznych osi widać posągi św. Cyryla i św. Metodego. W zwieńczeniu umieszczono mniejsze figury, po lewej św. Agnieszki, po prawej św. Elżbiety Węgierskiej. W bocznych ołtarzach: po lewej stronie obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, po prawej Figura Serca Jezusowego. Neobarokowa polichromia z XX w. posiada motywy figuralne. Na początku minionego stulecia do kościoła zostały dobudowane dwie czworoboczne kapliczki: w jednej z nich ołtarz św. Maksymiliana Kolbego, w drugiej Matki Boskiej Częstochowskiej.

Wnętrze kościoła w Jabłonce w 1930 r.

 

Kościół w Jabłonce w 1930 r.

 

Ołtarz główny kościoła w Jabłonce ze sceną Przemienienia Pańskiego

ZOBACZ TAKŻE: 300 lat od zakończenia orawskiej rekonkwisty

One thought on “Orawska Góra Tabor

  • 5 września 2016 at 10:45
    Permalink

    Drodzy Państwo, redaktorzy tekstu, mała uwaga językowa choć niezwykle istotna, ponieważ błąd ten niestety zaczyna utrwalać się w języku pisanym i mówionym na terenie Orawy coraz to powszechniej – nie „(…) główną uroczystością w jabłonczańskiej parafii.” , ale wg poprawnych reguł języka polskiego powinno być „JABŁONECKIEJ parafii” Pozdrawiam!!

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.