“Moje” lada dzień staną w orawskich wioskach

Wielkimi krokami zbliża się maj, a wraz z jego początkiem przychodzi czas gdy w przestrzeni Orawy pojawią się unikalne w skali kraju tzw. Moje. Samorządy zachęcają do kultywowania tradycji organizacją konkursów z nagrodami.

Na wstępie kilka słów wyjaśnienia należy się czytelnikom spoza Orawy. Stawianie “moi” jest starą orawską tradycja polegająca na tym, że kawaler chcący przypodobać się wybrance serca, stawiał przed jej domem odpowiednio przygotowany i ozdobiony moj, czyli wysoką jodłę z obraną skorupą drzewa i przybraną wstążkami jego koroną. Moj pod domem dziewczyny oznaczał jej powodzenie u chłopców. Zaś w sensie utylitarnym była to po prostu okazja do spotkania się, czy pokazania fantazji i zaradności kawalera, który musiał do całego przedsięwzięcia się przygotować, zorganizować współpracującą z nim grupę. Moj stawiany jest w nocy z 30 kwietnia na 1 maja, zaś jego ścięcie następuję w dzień Zielonych Świątek. Dokonuje się to w odpowiednim anturażu, z udziałem kapeli. Tradycyjnie dziewczyna przygotowywała poczęstunek i napitek. Potem przychodziła pora na tańce przy których ścięte drzewo płonęło już w ognisku.

„Oberża z mojem” – obraz holenderskiego malarza Salomona van Ruisdaela z 1664 r.

Pierwsze pisane informacje o mojach w Europie pochodzą z 1255 roku. Stawiano je wówczas jako przejaw czci i życzliwości przed kościołami, ratuszami, domami zamożnych i poważanych osób, a także przed domami dziewcząt cieszących się szczególnym powodzeniem. Moje stawały wówczas m.in. we Włoszech, Niemczech czy Szwecji. Nie wiadomo kiedy dokładnie zwyczaj zawędrowała w rejony Śląska i Karpat, jego popularność rozpowszechniła się po polskiej jak i słowackiej stronie Orawy. W 1839 r. panowie Zamku Orawskiego wydawali surowy zakaz stawiania moi, by chronić lasy przed dewastacjami. Gdy u końca XX w. tradycja wyraźnie zanikała, z początkiem nowego stulecia nagle odrodziła się z nową siłą. Niemała w tym zasługa dorocznych konkursów organizowanych w Gminie Jabłonka i Lipnica Wielka.

W Gminie Jabłonka warunkiem przystąpienia do Konkursu jest dostarczenie do biura Centrum Kultury Górnej Orawy w Jabłonce zgłoszenia zamiaru stawiania moja zgodnie z orawską tradycją. Należy je składać do dnia 28 kwietnia. Ocena moi przez komisję przeprowadzona zostanie 1 maja. Wręczenie nagród nastąpi w dniu 3 maja roku podczas Przeglądu Orkiestr Dętych w Jabłonce. Szczegółowy regulamin oraz karta zgłoszeniowa dostępna jest na stronie Orawskiego Centrum Kultury.

W Gminie Lipnica Wielka warunkiem przystąpienia do Konkursu jest dostarczenie do biura Gminnego Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej lub sołtysa danego sołectwa wypełnionego i podpisanego formularza zgłoszenia do dnia 28 kwietnia. W regulaminie konkursu w Lipnicy Wielkiej znalazł się zapis dotyczący ważnego elementu kawalerskich podchodów polegających na uprzykrzaniu życia konkurentom: Nie wolno Moja odbierać siłą. Wolno go zabrać (ukraść) tylko wtedy, gdy nie jest pilnowany, i tylko w nocy z 30 kwietnia na 1 maja – kiedy świta podcinanie już nie powinno mieć miejsca. Szczegóły na stronie: lipnicawielka.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.