Biskup z czasów walki o wolność wyznania na Orawie

Biskup Veszprem, Jagieru, a w końcu arcybiskup ostrzyhomski Jerzy Lippay, którego władza kościelna w siedemnastym wieku roztaczała się m.in. nad Orawą, gdzie wspierał walkę katolickiej ludności z protestanckimi zarządcami Zamku Orawskiego o swobodę wyznawania wiary. Pod jego nadzorem wzniesiono kościół i powołano parafię w Orawce.

Piszę do Waszej Wysokości jak prawy Węgier do prawego Węgra” to początek jednego z wielu listów, które prymas Węgier Jerzy Lippay napisał do cesarza Ferdynanda III Habsburga, zatroskany sprawami państwa i Kościoła w czasie tureckiej okupacji I zalewu protestantyzmu. Właśnie tym niełatwym czasie stanął kościół w Orawce. Wybudowany na prywatnej ziemi luteran ze środków własnych księdza budowniczego Jana Sczechowicza i ofiar wiernych. Te środki własne częściowo pochodziły z arcybiskupstwa w Ostrzyhomiu, kiedy prymasem był Jerzy Lippay a budowa mogła się rozpocząć tylko za zgodą i wsparciem Ferdynanda III. Dlatego na ścianie tęczowej widnieją herby jednego i drugiego protektora.

Wśród 522 zachowanych listów dwa dotyczą Orawy i pisane są do żupanów orawskich. Pierwszy list z 14 marca 1650 r., wysłany z Trnavy do Gábora Erdődy’ego apeluje o umożliwienie katolikom orawskim wyznawanie swojej wiary. List drugi, datowany na 16 lipca 1654 w Bratysławie, adresowany jest do Istvana Thököly I przypomina o obietnicy wybudowania kaplicy w komitacie, w Twardoszynie lub Rabczycach. Wiemy, że kościół stanął w Rabczycach, przy udziale księdza Jana Sczechowicza, a jego pierwszym proboszczem został Wojciech Borowicz, pochowany w Orawce.

ZOBACZ TAKŻE: 300 lat od zakończenia orawskiej rekonkwisty

Więcej o działalności biskupa Lippaya, o zwoływanych przez niego synodach diecezjalnych, wsparciu dla wspólnot zakonnych oraz o jego zainteresowaniach naukami przyrodniczymi i alchemią można przeczytać w opracowaniu Lucyny Borczuch na stronie kościoła w Orawce.

Jerzy graf Lippay de Sombor, arcybiskup i 62 prymas Węgier był postacią nietuzinkową. Zasłużył się w wielu dziedzinach. Orawa zawdzięcza mu w XVII w. troskę o umożliwienie wyznawania wiary naszym przodkom w pierwszym parafialnym kościele w Orawce.

Fragmenty tekstu i fot. L. Borczuch

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.