Podszklańska św. Rozalia – patronka małej parafii z chwalebną historią

Podszkle wraz z bliźniaczą Bukowiną przez lata stanowiły jeden organizm administracyjny. Należąc do najstarszych wsi orawskich, chwalebnie zapisały się w dziejach walki o wolność wyznawania wiary katolickiej. Obecnie osady rozdzielone między dwie gminy, łączy wspólnota parafialna, której patronką jest św. Rozalia

Podszkle wraz z Bukowiną, które przez lata podlegały wspólnemu sołtysowi należą do najstarszych wsi orawskich. Można je odnaleźć w rejestrach podatkowych odpowiednio już z 1567 i 1566 r. Pierwszym sołtysem był tutaj Walenty Bukowiński, który wspierał sołtysa Podwilka Feliksa Wilczka we wzniesieniu tam katolickiego kościoła – pierwszego w tej części Orawy. Świątynia została jednak zajęta przez protestanckich zarządców Zamku Orawskiego, a okoliczne wioski włączone do fary luterańskiej.

Kilkadziesiąt lat później Sołtys Bukowiński wraz z rodzinami Wilczków i Moniaków stanął po stronie katolickich Habsburgów w walce z luterańską rebelią. Otrzymał za to w 1674 r. tytuł szlachecki. Na skutek małżeństwa w kolejnym pokoleniu sołtystwo na Bukowinie i Podszklu przeszło w ręce rodziny Wilczków.

Kościół i szkoła w Podszklu w 1929 r.
Kościół i szkoła w Podszklu w 1929 r.

W okresie prześladowań katolików mieszkańcy Podszkla, by praktykować wiarę musieli udawać się poza Orawę lub potajemnie przyjmować księży. Od 1651 r. mogli już chodzić do nowego kościoła w Orawce. Drugim kierunkiem był Podwilk, gdzie katolicy w 1660 r. odzyskali swoją świątynię. U schyłku XVIII stulecia, Joanna Wilczkowa ufundowała pierwszą w Podszklu kaplicę, która w 1803 r. została powiększona do rozmiarów kościoła.

Świątynia swoją architekturą zalicza się do stylu józefińskiego. Pod ostrosłupową kopułą na wieży wisi dzwon z 1819 r. fundowany wspólnie przez rodziny Bukowińskich i Wilczków.

Samodzielna parafia w Podszklu została erygowana w 1803 r. wówczas nadano jej wezwanie Św. Rozalii. Omawiając wygląd jej ołtarzowego przedstawienia, tak pisze o niej A. Skorupa (Kościoły Polskiej Orawy, 1997): “(…) wnękę środkową zaś wypełnia obraz św. Rozalii, czczonej na Orawie wspomożycielki chroniącej przed zarazą, a równocześnie patronki kościoła. Czyta ona księgę ułożoną na stole, na którym stoi również krucyfiks mający za podstawkę czaszkę. Są to atrybuty symbolizujące nie tylko pokutę (w tym przypadku jako zadośćuczynienie za lata, w których Orawa oderwana była od kościoła katolickiego), ale również powstrzymanie epidemii”. Obraz pochodzi z pierwszej połowy XIX w. zaś sama nadstawa ołtarzowa jest młodsza. Jak głosi napis na odwrocie ołtarza: “Zbudowany AD 15.12.1923 przez Stanisława Bródnego w Tarnowie za ks. prob. J. Buronia kosztem gminy”.

Dziś jedna parafia, wraz z jej patronką św. Rozalią łączy wsie Podszkle i Bukowinę, rozdzielone administracyjnie między różne gminy (odpowiednio Czarny Dunajec i Raba Wyżna).

ZOBACZ TAKŻE: 300 lat od zakończenia orawskiej rekonkwisty

One thought on “Podszklańska św. Rozalia – patronka małej parafii z chwalebną historią

  • 4 września 2016 at 14:20
    Permalink

    Szkoda,że nie przynależą do Jabłonki. Nie znam historii początków takiej przynależności,lecz może lepiej aby wsie orawskie nie były sztucznie podzielone.Gmina Czarny Dunajec i tak jest duża.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.