Bitwa pod Jordanowem. Starcie w sąsiedztwie Orawy.

Obraz Edwarda Mesjasza “Obrona Wysokiej przez 24 Pułk Ułanów Zmotoryzowanych 2.IX.39.

Zmagania Niemców o zajęcie polskich pozycji w miejscowości Wysoka przeszły do historii pod określeniem “Bitwy pod Jordanowem”. Było to jedno z największych starć wrześniowych na południu Polski, które można nazwać małopolskim Westerplatte.

W pierwszym dniu wojny, po zajęciu przez Niemców Orawy, ich wojska ruszyły na północ.  Broniący tego kierunku 1 pułk KOP dowodzony przez ppłk. Jana Wójcika nie był w stanie długo utrzymać wyznaczonych pozycji, a w wypadku ich przełamania Niemcy mogli wyjść na tyły armii “Kraków” gen. bryg. A.Szyllinga. W związku z tą sytuacją 10. brygada pancerno-motorowa płk. dypl. Stanisława Maczka otrzymała zadanie zamknięcia kierunku na Jordanów i Rabkę. Była to jedna z dwóch brygad pancerno-motorowych, którymi dysponowały siły polskie we wrześniu.Walki o linię Wysoka-Jordanów toczyły się od 1 do 3 września. Bez perspektywy na zwycięstwo siły polskie, wspierane przez miejscowych, heroicznie odpierały ataki Niemców opóźniając w ten sposób ich dalsze uderzenie. W działaniach tych brali udział żołnierze kompanii “Orawa” (można spotkać też nazwy „Orawka” lub „Jabłonka”) z Batalionów Obrony Narodowej, odepchniętych wcześniej przez Niemców. Rekruci z kompanii “Orawa” uczestniczyli w akcjach ofensywnych płk. Maczka w nocy z 1 na 2 września, a potem podczas obrony na Wysokiej trzymali prawe skrzydło. Wobec tak zaciętej obrony Niemcy zmuszani byli do wycofywania się w rejon Orawy. Działająca na niemieckich tyłach komórka Einsatzgruppe I była odpowiedzialna za aresztowanie księży i mężczyzn z Podwilka. Podczas tej operacji Niemcy podpalili kilkanaście gospodarstw i zastrzelili trzy osoby cywilne: Herminę Prylińską (l.70), Justynę Walkowiec (ur. 1908) oraz Linusa Walkowca (ur. 1929)

W czasie walk o Wysoka zabitych zostało 35 Niemców około 120-150 zostało rannych. Stracili też ok. 50 pojazdów wojennych. Choć siły polskie ostatecznie zmuszone zostały do ustąpienia pola najeźdźcy, to skutecznie opóźnili jego marsz. W rezultacie Niemcy zajęli Myślenice dopiero 5-go września wieczorem. W tym czasie Armia “Kraków” wycofała się na wschód i uniknęła okrążenia.

Palące się zabudowania w Podwilku – działania odwetowe Niemców na tyłach natarcia na Wysoką w dniu 3 września 1939 r.
Zajęte przez Niemców polskie stanowisko bojowe.

One thought on “Bitwa pod Jordanowem. Starcie w sąsiedztwie Orawy.

  • 17 września 2016 at 23:02
    Permalink

    Kontynuacją 10 Brygady Kawalerii płk Maczka była 1 Dywizja Pancerna sformowana w Anglii. Bitwa pod Falaise była decydującą o powodzeniu operacji Overlord czyli desantu aliantów w Normandii, szczególnie istotną rolę w tej bitwie odegrała ta właśnie polska dywizja dowodzona już przez generała Maczka. Jedną z niemieckich dywizji rozbitych w tej bitwie między innymi przez Polaków była niemiecka 2 Dywizja Pancerna, ta sama, która atakowała pod Wysoką.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.