Św. Anna patronka Chyżnego

Ołtarz główny w kościele w Chyżnem.

Chyżne po raz pierwszy na kartach historii pojawia się w dokumentach z 1614 r.  jako Chyshno. Osada przez długi czas nie miała własnego kościoła. Należała do parafii w Trzcianie. Jednak to właśnie za sprawą ojców franciszkanów, którzy szerzyli stamtąd kult św. Anny, Chyżnianie wzięli sobie patronkę.

Dopiero w 1770 (lub według innych źródeł w 1777) mieszkańcy Chyżnego za kwotę 150 florenów wiedeńskich zakupili drewnianą świątynię z Lipnicy Wielkiej. Według legendy zakupu dokonano ze zbójnickich pieniędzy. Podobnie przez zbójów miał być wzniesiony kościół pw. Św. Anny w Nowym Targu.

Brano Hornak
Pierwszy chyżniański kościół na zdjęciu z około 1900 r.

Świątynia, która stała na miejscu dzisiejszego cmentarza przetrwała do początku XX w. Wówczas została rozebrana. Budowę nowej świątyni rozpoczęto w 1900 r. Poświęcono ją w uroczystość świętej patronki Chyżnego, 26 lipca 1903 r.Podobnie jak w dawnym drewnianym kościele znajdował się obraz Św. Anny, w nowym umieszczono jej figurę. W czasie działań zbrojnych II wojny światowej sowieci, atakujący chroniących się w kościele Niemców, zniszczyli apsydę kościoła wraz z ołtarzem. Jego jedyny ocalałym elementem była właśnie figura patronki.

W centralnej części zrekonstruowanego ołtarza św. Anna gestem prawej dłoni przygarniająca kilkuletnią Najświętszą Maryję Pannę, która z kolei jedną rączkę przykłada do serca, drugą kieruje ku górze. Św. Annie towarzyszy obok małżonek, św. Joachim przedstawiony z długą brodą i laską pielgrzymią.

św. anna chyzne1
Herb Chyżnego

Wizerunek św. Anny znajdował się również na dawnych pieczęciach sołtysich, które stały się inspiracją dla współczesnego administracyjnego herbu wsi. Oto jak ten stan rzeczy opisywał dr Emil Kowalczyk:

“Historycznym symbolem tej wsi jest postać Świętej Anny- patronki kościoła i parafii. Świadczy o tym rycina wyryta na pieczęci z 1792 roku, która zachowała Siudo dzisiaj w Orawskim Muzeum w Orawskim Podzamku. W środku okrągłej pieczątki o średnicy 28 mm widać klęczącą Świętą Annę z aureolą wokół  głowy. Trzyma ona w ręku księgę- zapewne biblię. Właśnie zasadniczymi atrybutami tej Świętej są- biblia i lilia. W otoku napis. SIG: POSSES: CHIZNENSIS PAT : S. ANA. (…)
Przy propozycji tego herbu (projekt Piotra Biłaka) wychodzimy z najautentyczniejszego wzoru jaki dochował się w archiwach. Oznaka ta przedstawia klęczącą postać Świętej Anny w błękitnych szatach, która trzyma w ręku biblię, obok drugi z jej głównych atrybutów- złota lilia, a wszystko to na tle białym.”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.