Ks. Józef Buroń jeden z Apostołów Orawy

Kapłan, społecznik, działacz narodowy i budowniczy kościoła, niemal pół wieku spędził w Lipnicy Małej służąc całej Orawie.

Józef Buroń urodził się 24 listopada 1890 r. w Piekielniku. Przed 1918 r. był wikarym w Wielkiej Wsi, w latach 1918-20 był wikariuszem w Lipnicy Wielkiej. Tam w 1919 r. działał w konspiracji pod czeską okupacją wraz z ks. Karolem Machayem, jego siostrą Józefą. Pomagał Piotrowi Borowemu w przedostaniu się do Nowego Targu, skąd ten wyruszył później na konferencję pokojową do Paryża. W końcu sam musiał schronić się w Klikuszowej.

Ks. Buroń był w 1920 członkiem Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego. W okresie międzywojennym działał w Towarzystwie Przyjaciół Spisza i Orawy. Należał do orawskich założycieli Towarzystwa Szkoły Ludowej, a od 1922 był jego prezesem.

Gazeta Podhalańska 1920 nr 44

W latach 1920-1922 ks. Buroń był wikariuszem w Jabłonce. W 1922 r. został proboszczem parafii Św. Rozalii w Podszklu. Dzięki jego staraniem jednoklasowa szkoła została zmieniona w pięcioklasową. Sprowadził do wioski pierwszego polskiego nauczyciela, z którym promował wśród dzieci i młodzieży polską literaturę. Był członkiem Komitetu Plebiscytowego Spisko-Orawskiego. W okresie międzywojennym działał w Towarzystwie Przyjaciół Spisza i Orawy. Należał do orawskich założycieli Towarzystwa Szkoły Ludowej, a od 1922 był jego prezesem. Na Podszklańskiej parafii zmagał się z agitacją miejscowego lewicowego działacza chłopskiego. Sam politycznie sympatyzował z przychylnym kościołowi obozem narodowym. 5 lipca 1925 r. uczestniczył w wiecu narodowym w Podwilku, podczas wizyty na Orawie posłów Związku Ludowo-Narodowego.

ZOBACZ TAKŻE: Spór sołtysa z proboszczem o osep

Gazeta Podhalańska 1929 nr 15

W 1929 r. ks. Buroń przeniósł się na probostwo do Lipnicy Małej, z którą związany był już do końca życia. Tu zasłynął jako budowniczy nowego kościoła, który wznoszony był w latach w latach 1933 – 1941. W czasie II wojny światowej pod słowacką okupacją, jako działacz narodowościowy pozostawał pod kontrolą policji. Po wojnie prowadził parafię przez trudne lata komunizmu. Był autorem jednej z relacji na temat życia ks. Jana Góralika.

Zmarł 4 grudnia 1976 r. w Lipnicy Małej i tu został pochowany. Wdzięczni parafianie w 1994 r. ufundowali tablicę upamiętniającą zasługi ks. Buronia dla Lipnicy i Orawy. Podczas odpustu parafialnego na Św. Stefana Węgierskiego, wmurowano ją w ścianie wierzy kościoła. Poświęcenia dokonał bp Jan Szkodoń.

ZOBACZ TAKŻE: Dawno temu w Lipnicy Małej

Ks. J. Buroń (po prawej, w czarnym pogrzebowym płaszczu) podczas pogrzebu Piotra Borowego 1932 r.
Ks. J. Buroń  (piąty od lewej w górnym rzedzie) na uroczystości jubileuszu kapłaństwa ks. Ferdynanda Machaya “starszego” 1937 r.
Ks. J. Buroń (drugi z prawej w pierwszym rzędzie stojącym) podczas wizyty na Orawie ks. bpa St. Rosponda 1938 r.
Ks. J. Buroń (drugi od lewej w pierwszym rzędzie stojącym podczas odpustu w Orawce 1939 r.

ZOBACZ TAKŻE: Ostatni odpust świętojański w Orawce za II Rzeczypospolitej

Rozpoczęcie budowy nowego kościoła w Lipnicy Małej
Ks. J. Buroń przyjmujący delegację dożynkową/ lata 70-te
Arch. s. J. Morawa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.